ABD'li bilim insanları saniyede 1 milyon plazma örneği işleyen süperiletken nöral çip geliştirdi

Kısaca

Brookhaven Ulusal Laboratuvarı öncülüğündeki ekip, insan beynindeki sinir ağlarını taklit eden süperiletken bir nöral çip üretti. Çip, DIII-D tokamakından saniyede yaklaşık 1 milyon plazma örneğini işleyerek anormal plazma davranışını tespit etti ve kararsızlıkları öngördü. Ekip, 2027 başında 10 kat büyük ağa sahip yeni bir çipi tanıtmayı planlıyor.

Süperiletken devrelerle insan beyni sinir ağlarını taklit eden nöral çip

Saniyede yaklaşık 1 milyon plazma örneği işleme

Anormal plazma davranışını tespit ve kararsızlık öngörüsü

DIII-D tokamak verisi ve TORAX simülasyonuyla test

2027 başında 10 kat büyük ağa sahip yeni çip planı

Ne oldu?

ABD Enerji Bakanlığı'na bağlı Brookhaven Ulusal Laboratuvarı (BNL), Princeton Plazma Fizik Laboratuvarı, DIII-D Ulusal Füzyon Tesisi ve Great Sky şirketiyle birlikte süperiletken devrelere dayanan bir nöral çip geliştirdi. BNL, çipin insan beynindeki sinir ağlarını taklit ettiğini ve saniyede yaklaşık 1 milyon füzyon plazma örneğini işleyebildiğini açıkladı.

Neden önemli?

Füzyon reaktörleri, 100-150 milyon santigrat dereceye ulaşan plazmayı manyetik alanlarla hapsediyor. Plazma koşulları hızla değiştiği için gerçek zamanlı izleme kritik. Geleneksel silikon tabanlı sistemler bu hacimdeki veriyi yeterince hızlı işlemekte zorlanıyor; süperiletken devreler ise sinyalleri çok yüksek hızda işleyebiliyor.

Testlerde ne görüldü?

Ekip, Kaliforniya'daki DIII-D tokamakından toplanan verilerle iki test yaptı: çip anormal plazma hareketini tespit etti ve bozulmaları öngördü. Üçüncü deneyde ise Google DeepMind'ın füzyon ekibinin geliştirdiği TORAX simülatöründen gelen yapay plazma verisi kullanıldı; çip "sawtooth" kararsızlıklarının başlangıcını öngördü.

Sırada ne var?

Great Sky, cihazın bugüne kadarki en büyük süperiletken nöral çipi olduğunu belirtiyor. Ekip, mevcut tasarımdan 10 kat daha büyük sinir ağına sahip yeni bir çip üzerinde çalışıyor. Donanımın 2027 başında BNL'de tanıtılması, ardından aynı yıl DIII-D tokamakında füzyon deneylerinde test edilmesi planlanıyor. Şirket, benzer çiplerin kuantum bilişim, siber güvenlik ve yüksek hızlı X-ışını veri analizinde de kullanılabileceğini öne sürüyor.