Tayvan, ABD yapımı askeri çipleri Çin'e kaçırdığı iddiasıyla 10 kişiyi suçladı

Ne oldu?

Tayvan savcılığı, ABD'li çip üreticileri Texas Instruments (TI) ve Analog Devices'a (ADI) ait askeri sınıf parçaların Çin'e kaçırılmasına karıştığı iddiasıyla 10 şirket yöneticisini suçladı. İddiaya göre siparişler, Tayvan'ın kendi savunma araştırma kurumu olan Ulusal Chung-Shan Bilim ve Teknoloji Enstitüsü'nün (NCSIST) adı ya da başka Tayvanlı şirketlerin isimleri kullanılarak verildi.

Yöntem

Savcılara göre parçalar ABD, Tayland, Filipinler ve Güney Kore'de üretildi; Tayvan'da menşeini değiştirecek bir işlem görmedi. Buna rağmen gümrük yetkililerini yanıltmak için "Made in Taiwan" olarak beyan edildi. Siparişlerde, ABD yaptırımlarına tabi taraflara yeniden ihraç edilmeyeceğine dair yazılı taahhütler yer aldı; savcılar bu beyanların yanlış olduğunu belirtiyor. İddiaya göre aracı distribütörler de kandırıldı.

Nereye gitti?

Parçaların radar alıcıları, elektronik keşif, karıştırıcılar, ultrason, iletişim ekipmanı ve anten dizilerinde kullanıldığı; sonunda füze ve askeri radar geliştiren Çin araştırma birimlerine ulaştığı düşünülüyor. Alıcılar arasında Hong Kong şirketleri ya da Çin anakarasından fiilen yönetilen firmalar var.

Suçlamalar ve olası cezalar

Sanıklar dolandırıcılık, belgede sahtecilik ve kara para aklamayla suçlanıyor; her biri için 2 ila 10 yıl hapis isteniyor. Savcılar ayrıca elde edilen gelire el konulmasını talep etti. Üç ana sanık grubunun sırasıyla 92,75 milyon, 135,83 milyon ve 108,11 milyon Yeni Tayvan doları kazandığı belirtiliyor. Dava için henüz duruşma tarihi açıklanmadı; ADI ve TI'den konuya ilişkin açıklama yok.

Neden önemli?

ABD ihracat kontrol yasalarını ihlal etmek Tayvan'da tek başına suç sayılmadığı için suçlamalar dolandırıcılık ve sahtecilik üzerinden yöneltiliyor. Tayvan Dış Ticaret Yasası, izinsiz ileri teknoloji ihracatını cezalandırıyor; ekonomi bakanlığı bu yıl yasayı yapay zekâ çipi ihracatını sıkılaştıracak şekilde yeniden düzenleme sözü vermişti.