Ne oldu?
Ukrayna'ya ait insansız hava araçları (İHA), Rusya'nın Sasovo kentindeki büyük bir Yandex veri merkezini vurdu. Reuters ve Meduza'nın aktardığına göre tesiste büyük bir yangın çıktı ve Yandex tesisi kapatmak zorunda kaldı. Saldırının ardından Yandex Cloud üzerinden çalışan birçok hizmet erişilemez hale geldi.
Süper bilgisayarlar tehlikede
Sasovo tesisi, Yandex'in beş büyük veri merkezinden biri ve on binlerce sunucuya ev sahipliği yapıyor. Burada şirketin yapay zekâ geliştirmede kullandığı üç süper bilgisayarından ikisi bulunuyor: Nvidia A100 tabanlı Chervonenkis ve Lyapunov. Chervonenkis, 2021'de Top 500 listesinde dünyanın en güçlü 19. süper bilgisayarı seçilmişti; bugünkü 21,53 FP64 PFLOPS değeriyle ancak 101. sıraya denk geliyor. Batı yaptırımları nedeniyle Yandex bu sistemi yükseltemiyor. Her iki makine de YandexGPT dahil yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılıyordu. Üçüncü süper bilgisayar Galushkin ise Vladimir'de bulunuyor.
Hizmetlerde kesinti
Yandex, süper bilgisayarların saldırıdan etkilenip etkilenmediğini açıklamadı; ancak büyük yangın göz önüne alındığında sistemlerin kurtulma ihtimali düşük görünüyor. Şirket, temel tüketici hizmetlerinin çalışmaya devam ettiğini söylese de kullanıcılar Yandex Mail, Disk, Documents, Pay ve Market'te sorun bildirdi. Meduza'ya göre Cian, Litmarket, Rusya Demiryolları, Spartak Moskova, kripto borsası Rapira, Astral ve 1C iş çözümleri ile T-Bank, Ozon ve Wildberries'in kurumsal sistemleri de kesintiden etkilendi. Rus medya kuruluşları RIA Novosti, Vesti ve Interfax da erişilemez hale geldi.
Neden önemli?
Saldırı, Rusya'nın zaten gelişmiş yapay zekâ hızlandırıcılarına yönelik ihracat kısıtlamalarıyla daralan yapay zekâ altyapısına ağır bir darbe vurdu. Sistemler gerçekten hasar gördüyse, Yandex gelecekteki model eğitimi için Çin altyapısına yönelmek zorunda kalabilir. Olay, Rusya'nın Ukrayna telekomünikasyon ve bilişim tesislerine yönelik saldırılarının ardından geldi; 23 Eylül'den bu yana en az sekiz Ukraynalı şirketin veri merkezi hasar gördü veya yok edildi.
