1 keV eşiği neden önemli?
Kanadalı teknoloji şirketi General Fusion, deneysel prototipi Lawson Machine 26 (LM26) içinde plazmayı 12 milyon santigrat derecenin üzerine ısıttı. Cihaz, en yüksek sıkıştırma anından hemen önce 1,1 kiloelektronvolt (keV) elektron sıcaklığına ulaştı. Füzyon fiziğinde 1 keV'i geçmek uluslararası kabul görmüş bir kilometre taşı sayılıyor ve dünyada bunu başaran yalnızca birkaç deneysel reaktör var.
Farklı bir yöntem: mekanik sıkıştırma
Bugüne kadar bu eşiği geçen tüm laboratuvarlar dev süper iletken mıknatıslar ya da yüksek güçlü lazerler kullandı. General Fusion ise Mıknatıslanmış Hedef Füzyonu (MTF) adı verilen mekanik bir yol izliyor: manyetik olarak hapsedilmiş plazma bir odaya veriliyor ve daralan katı bir metal duvarla birkaç milisaniye boyunca sıkıştırılıyor. Şirkete göre LM26, bu sıcaklığa düşük hızlı fiziksel sıkıştırmayla ulaşan ilk makine.
Ölçüm nasıl yapıldı?
Sıcaklığı kanıtlamak için Birleşik Krallık Atom Enerjisi Kurumu (UKAEA) ile ortak çalışıldı. Ekip, plazmadan lazer geçirip saçılan ışığı ölçen Thomson saçılması yöntemini kullandı; donanım Culham'daki teşhis merkezinde üretilen özel bir polikromatöre dayanıyor. Test verileri şirketin portalında yayımlandı ve hakemli bir dergiye gönderildi.
Sırada ne var?
Teknisyenler LM26'yı yeniden donatıyor ve sıkıştırma sistemlerini yaklaşık 100 milyon dereceye denk gelen 10 keV hedefine göre güçlendiriyor. Bu eşik, net elektrik üretimi için gereken ısı, yoğunluk ve hapsetme süresi dengesini tanımlayan Lawson kriterine giden yolda kritik. Şirket, mühendislik hedefleri tutarsa ilk şebeke pilot tesisini 2035 civarında kurmayı planlıyor.
