İçeriğe geç
Sıfırıncı Dakika
Son haberler

Çin bilim ve teknolojiye 583 milyar dolar ayırdı, ABD araştırma bütçesini kısıyor

Politika1 dk okuma
Çin bilim ve teknolojiye 583 milyar dolar ayırdı, ABD araştırma bütçesini kısıyor

Kısaca

Çin, 2025'te Ar-Ge harcamasını %8,2 artırarak 583 milyar doların üzerine çıkardı. Temel bilim harcamaları %13,3 artarken, ABD yönetimi 2026 bütçesinde NIH ve NSF gibi kurumlara büyük kesintiler öneriyor. Çin, yarı iletken ve yapay zekâ yarışında bu yatırımla konumunu güçlendiriyor.

  • 2025 Ar-Ge harcaması 583 milyar doları aştı, yıllık artış %8,2
  • Temel bilim harcamaları %13,3 artışla yaklaşık 40 milyar dolar
  • Ar-Ge yoğunluğu ilk kez %2,8 ile OECD ortalamasını geçti
  • İşletme harcamaları ilk kez 420 milyar doları aştı, toplamın %77'si
  • ABD 2026 bütçe önerisinde NIH'ye %39, NSF'ye %55 kesinti öngörülüyor

Rekor Ar-Ge bütçesi

Çin'in 2025'teki araştırma ve geliştirme harcaması 583 milyar doları aştı. Ülke İstatistik Bürosu verilerine göre harcama bir önceki yıla göre %8,2 arttı; 2025'e kadarki beş yılda ortalama yıllık büyüme %10 oldu.

Temel bilim harcamaları %13,3 artışla yaklaşık 40 milyar dolara ulaştı. Ancak bu kalem hâlâ toplam Ar-Ge bütçesinin yalnızca %7'sinden biraz fazlasını oluşturuyor. Üniversitelerdeki araştırma harcamaları ise %11 artışla yaklaşık 48 milyar dolara çıktı.

ABD ile ayrışan tablo

Çin'in Ar-Ge yoğunluğu (harcamanın GSYİH'ye oranı) ilk kez %2,8'e ulaşarak OECD ortalamasını geçti. Toplam harcama Almanya'nın 3,4, Japonya'nın 3,5 katı seviyesinde.

ABD'de ise yönetim 2026 bütçe önerisinde federal araştırma fonlarında sert kesintiler öngörüyor: NIH için %39, Ulusal Bilim Vakfı (NSF) için %55. Rapora göre 2025 başında NIH'nin yaklaşık 3 milyar dolarlık hibesi donduruldu veya iptal edildi; bu yaklaşık 3.800 araştırma projesini etkiledi.

Yatırımın odağı

Harcamanın büyük kısmı özel sektörden geliyor: işletme harcamaları ilk kez yaklaşık 420 milyar doları aşarak toplamın %77'sinden fazlasını oluşturdu. Yatırım Guangdong, Jiangsu, Zhejiang ve Shandong eyaletleri ile Pekin ve Şanghay'da yoğunlaşıyor.

Çin Bilim ve Teknoloji Bakanı Yin Hejun, büyük teknolojik atılımların ön koşulu olarak daha güçlü temel araştırmayı gösterdi. Pekin, yarı iletkenler, endüstriyel makineler ve yüksek teknoloji bilimsel cihazlardaki darboğazları aşmayı hedefliyor.

Neden önemli?

Yapay zekâ ve çip yarışını yalnızca ürün lansmanlarıyla değil, ülkelerin araştırmaya ayırdığı parayla okumak gerekiyor; bu haber o tabloyu rakamlarla veriyor.

Kaynaklar

İlgili haberler