Ne değişti?
ABD yönetimi, mevcut yapay zekâ çipi ihracat kontrollerini genişletti. Yeni düzenleme, NVIDIA'nın Blackwell serisi gibi üst düzey hızlandırıcıların büyük miktarlarda kiralanmasını da lisans şartına bağlıyor. Böylece çiplerin satın alınmadan kiralanarak kısıtların etrafından dolaşılması kapatılıyor.
Ayrıca Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya'ya çip satışı da lisans gerektiriyor. ABD Ticaret Bakanlığı, bu ülkelerdeki şirketlerin Blackwell kartlarını Çin'e aktardığından şüpheleniyor.
Çin'den karşı önlem tehdidi
Çin Ticaret Bakanlığı, "ulusal egemenliği, güvenliği ve kalkınma çıkarlarını kararlılıkla korumak için karşı önlemler alacağını" duyurdu. Hangi adımların atılacağı henüz açıklanmadı.
Pekin'in elindeki seçenekler arasında daha önce uyguladığı galyum, germanyum ve antimon ihracat kısıtlamaları bulunuyor. Bu kısıtlamalar, Ekim 2025'te ilan edilen geçici ateşkesle 2027'ye ertelenmişti. Nadir toprak ihracatına yönelik kısıtlamaların ateşkesi ise 10 Ocak 2027'de doluyor.
Zirve öncesi gerilim
Karar, Trump'ın APEC zirvesi için Çin'de bulunduğu ve 19 Kasım'da Xi Jinping ile görüşmesinin beklendiği bir döneme denk geldi. İki ülke, karşılıklı tarifeler ve kısıtlamalarla sert bir ticaret savaşı yaşamış, Ekim 2025'te geçici ateşkes ilan etmişti. Çin yarı iletkenlerine uygulanan %50'lik tarife gibi bazı kısıtlamalar hâlâ yürürlükte.
Piyasa ve tedarik zinciri etkisi
Analistler, zirvede tarafların yapıcı davranmasını bekliyor; ancak yeni kısıtlamaların tarifelerin yeniden tırmanmasına yol açması ABD borsalarında dalgalanmayı artırabilir. Öte yandan Çinli şirketlerin ve hükümetin Huawei başta olmak üzere yerli çip üretimine yatırımı sürdürmesi bekleniyor.